Phương pháp và nguồn tham khảo
Mỗi dạng câu hỏi của Thước được thiết kế theo các nghiên cứu tâm lý học bên dưới. Dựa theo nghiên cứu không có nghĩa là bài đã được kiểm chứng: phần giới hạn ở cuối trang nói rõ điều đó.
Suy luận trừu tượng · 8 câu
Ma trận 3×3 theo kiểu Raven, năm mức. Mức dễ có một quy luật tăng dần; mức khó xếp chồng ba quy luật, gồm quy luật đủ ba giá trị theo đường chéo và phép cộng (cột ba bằng tổng hai cột đầu).
- Carpenter, Just & Shell (1990)Phân loại các quy luật trong bài Raven và cách người làm suy luận.
- Embretson (1998), Psychological Methods 3(3)Dự đoán độ khó câu ma trận từ số và loại quy luật.
- Matzen et al. (2010), Sandia MatricesSinh câu ma trận tự động; câu 1–2 quy luật khó tương đương bài Raven chuẩn.
Suy luận số · 8 câu
Dãy số, năm mức: từ cộng hoặc nhân đều, đến khoảng cách tăng dần, hai phép xen kẽ, và hai hoặc ba dãy lồng vào nhau. Đáp án nhiễu là kết quả của những cách hiểu sai thường gặp.
- Condon & Revelle (2014), ICARBộ câu hỏi nhận thức công khai, có dạng dãy chữ và số, đã thử trên khoảng 97.000 người.
Tư duy không gian · 8 câu
Xoay hình trong đầu: chọn hình giống hình mẫu sau khi xoay, phân biệt với ảnh soi gương. Hình có từ 5 đến 8 ô; mức cao nhất hỏi ngược lại, tìm ảnh soi gương.
- Shepard & Metzler (1971); Vandenberg & Kuse (1978)Nghiên cứu gốc về xoay hình trong đầu và bài test xoay hình dạng giấy bút.
Suy luận ngôn ngữ · 8 câu
Ba dạng: loại suy (tìm từ có cùng quan hệ với cặp mẫu), tìm từ hoặc cặp từ khác nhóm, và suy luận logic (chọn kết luận chắc chắn đúng). Chỉ dùng từ phổ thông, không hỏi kiến thức.
- Condon & Revelle (2014), ICARCó nhóm câu suy luận ngôn ngữ trong cùng bộ câu hỏi công khai.
Trí nhớ làm việc · 8 câu
Ghi nhớ dãy chữ số, hoặc thứ tự các ô sáng trên lưới 3×3, rồi nhập lại xuôi hoặc ngược.
- Digit span (thang Wechsler); Woods et al. (2011)Nhớ dãy xuôi đo trí nhớ ngắn hạn, nhớ dãy ngược đo thêm khả năng xử lý thông tin trong đầu.
Đề cố định, từ dễ đến khó
Mọi người làm cùng một khung đề: mỗi phần 8 câu, tổng 40 câu, xếp từ Rất dễ đến Rất khó, mỗi câu một quy luật riêng. Con số, hình và từ ngữ đổi theo từng lượt làm, quy luật và độ khó của từng câu thì giữ nguyên. Vị trí đáp án đúng được chia đều giữa các lựa chọn. Điểm tính theo độ khó của những câu bạn làm đúng và có trừ phần đoán mò (mô hình ba tham số), nên hai người cùng số câu đúng vẫn có thể nhận khoảng điểm khác nhau.
Cả bài có một đồng hồ 40 phút, không giới hạn giờ từng câu. Bạn quay lại sửa đáp án được cho tới khi nộp; câu bỏ trống tính như trả lời sai.
Số liệu kỹ thuật
Nói gọn: bài sinh câu mới cho mỗi người, ước tính năng lực từ độ khó của những câu bạn làm đúng, và báo kết quả thành khoảng vì 40 câu chưa đủ để chắc chắn tuyệt đối. Những con số dưới đây là những gì chúng tôi biết chắc lúc này; phần chưa có, chúng tôi ghi rõ là chưa có.
- Ngân hàng câu
- Ma trận, dãy số, không gian và trí nhớ: mỗi câu có quy luật cố định, giá trị sinh tự động nên mỗi lần làm là một bộ câu mới. Ngôn ngữ: 8 dạng câu, mỗi dạng 3–4 câu viết tay.
- Mô hình chấm
- Mô hình ba tham số (IRT 3PL): xác suất đoán đúng bằng 1 chia số lựa chọn (0 với câu nhớ), độ khó đặt theo mức câu. Năng lực ước tính bằng EAP trên lưới −4 đến 4 với phân phối chuẩn làm tiên nghiệm, quy về thang 100 ± 15.
- Độ chính xác (mô phỏng)
- Với 500 người làm mô phỏng có năng lực trải đều, tương quan giữa năng lực thật và năng lực ước tính là 0,945. Đây là kiểm tra trên máy, chưa phải trên người thật.
- Điểm hiển thị
- Một con số: ước tính EAP quy về thang 100 ± 15. Sai số chuẩn được tính cho từng người và dùng nội bộ (khoảng tin cậy 95% = điểm ± 1,96 sai số chuẩn) để quyết định chênh lệch nào là rõ. Điểm thấp nhất và cao nhất báo được là 55 và 145.
- Tốc độ xử lý
- Tính từ thời gian đi đến câu trả lời đúng so với thời gian cho phép của từng câu, với mốc tạm: một nửa thời gian cho phép là mức trung bình. Cần ít nhất 8 câu đúng.
- Chuẩn dân số
- Chưa có. Độ khó câu và mốc tốc độ hiện là giả định, chưa hiệu chuẩn trên dữ liệu người Việt; vì vậy mọi phần trăm dân số là ước tính.
- Kiểm tra độ hợp lệ
- Kết quả được ghi chú khi có nhiều câu trả lời dưới 3 giây, 6 câu liền chọn cùng vị trí, rời trang từ 4 lần trong lúc làm câu, hoặc bạn cho biết đã làm trước hay có tra cứu.
- Phiên bản chấm
- 2026.10.2
Nhật ký thay đổi
- 2026.10.3: đề cố định thay cho bài thích ứng: mỗi phần 8 câu từ dễ đến khó, mỗi câu một quy luật, số nhỏ ở phần dãy số, bốn dạng câu không gian, nhớ dài dần từ 3 đến 7. Một đồng hồ 40 phút cho cả bài, quay lại sửa đáp án được. Bỏ bài thử 10 câu. Giao diện mới: màu ấm, bo góc, số rõ nét; kết quả là một con số.
- 2026.10.2: bỏ phần phản xạ 45 giây; Tốc độ xử lý tính từ thời gian làm từng câu. Năm mức nhãn theo phần trăm dân số. Mức trung bình gọi là "Vừa". Thêm ghi chú độ hợp lệ.
- 2026.10.1: bài thích ứng 40 câu, năm phần, khoảng tin cậy 95% cho từng chỉ số.
Cách viết và rà soát câu hỏi
- Haladyna, Downing & Rodriguez (2002)31 nguyên tắc viết câu hỏi trắc nghiệm, dùng để rà soát đáp án nhiễu.
- Kunda et al. (2016)Các kiểu lỗi thường gặp khi làm bài Raven, dùng để thiết kế đáp án sai.
- Tổng quan các mô hình giải bài Raven (2023)Bao gồm lỗi "giải được mà không cần nhìn đề" của bộ RAVEN và cách sửa.
Giới hạn
- Thang điểm chưa được hiệu chuẩn trên người làm thật. Độ khó của mỗi mức là giả định từ cách thiết kế câu hỏi, chưa đo trên dữ liệu thật, nên khoảng điểm là ước tính chứ không phải điểm IQ chuẩn hoá. Khoảng điểm rộng hay hẹp tuỳ theo mức chắc chắn của ước tính.
- Chưa có chuẩn (norm) cho người Việt. Chúng tôi chưa tìm thấy nghiên cứu chuẩn hoá bài kiểu Raven ở Việt Nam.
- Mô hình chấm điểm có tính đến khả năng đoán đúng ngẫu nhiên. Nếu cả khoảng điểm đều thấp hơn mức bài đo được, trang không đưa ra con số.
- 40 câu là bài ngắn. Một bài test lâm sàng do chuyên gia tổ chức mới cho kết quả đáng tin để ra quyết định.
- Lịch sử và kết quả lưu trên trình duyệt của bạn. Khi tạo báo cáo định hướng, câu trả lời và thời gian làm bài được gửi tới máy chủ và mô hình AI (Google Gemini) để viết nhận xét; trang chưa lưu lại để thống kê, nên cũng chưa có số liệu độ khó thực tế cho từng câu. Xem chính sách bảo mật.